بازار مسکن تهران در نقطهای قرار گرفته که افزایش قیمت دیگر تنها مسئله خریداران نیست؛ کاهش قدرت خرید خانوار، افت ساختوساز، خروج تدریجی سازندگان خرد، افزایش هزینه زمین و ساخت و انتقال بخشی از سرمایههای ساختمانی به شهرهای پیرامونی، شمال کشور و بازارهای جایگزین، ساختار عرضه و تقاضای مسکن را وارد مرحلهای تازه کرده است.
دبیر کانون سراسری انبوهسازان با اشاره به رکود نسبی معاملات مسکن در تهران و برخی استانها گفت آنچه امروز مشاهده میشود بیش از آنکه رکود بازار باشد، توقف موقت معاملات در سایه نااطمینانیهای اقتصادی است و خطر اصلی بازار، کاهش تولید و عرضه مسکن در سالهای اخیر است که میتواند زمینهساز جهش دوباره قیمتها شود.
«بازگشت به مسیر توافق» و «توقف حملات به استانهای جنوبی» نیز موقعیت بازار مسکن را از «پناهگاه اصلی» سرمایهها تغییر خواهد داد؛ اما همچنان احتمال «افت قیمت اسمی» پایین است
یک پژوهشگر حوزه معماری و شهرسازی میگوید: در صورت دستیابی به یک توافق جامع، احتمال کاهش شدید قیمت مسکن بسیار اندک است؛ زیرا قیمت مسکن، برخلاف بسیاری از کالاها، از چسبندگی بالایی برخوردار است.
با اجرای بخشی از قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، پلتفرمهای دارای مجوز امکان تنظیم و ثبت «قرارداد یکسان» را برای کاربران خود خواهند داشت.
بررسی فایلهای منتشرشده در پلتفرمهای خرید و فروش مسکن نشان میدهد که در ماههای اخیر، حجم قابل توجهی از آگهیهای فروش مربوط به خانهها و آپارتمانهای کلنگی بوده است؛ فایلهایی که عمدتاً با هدف تخریب، نوسازی، تجمیع پلاک یا دریافت تراکم بیشتر عرضه میشوند.
دو سال اجرای قانون «الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» در کشور موجب شده است چهار نوع آپارتمان برحساب «آخرین وضعیت اسناد ملکیشان» در بازار ثبت مالکیت املاک بهوجود بیاید؛ اما خیلی از مالکان نسبت به اینکه ملکشان در کدام یک از این گروهها قرار گرفته، «بیاطلاع» و «نابلد» هستند.
اعتبار حقوقی قراردادهای پیشفروش و مشارکت در ساخت منوط به دریافت «شناسه یکتا» شد تا با حذف قراردادهای غیررسمی، ریسک کلاهبرداری در بازار مسکن به صفر برسد.
برقراری آتشبس میان ایران و آمریکا، بازار مسکن را در بلاتکلیفی قرار داده است. این پرسش مطرح است که در صورت تداوم شرایط فعلی، وضعیت این بازار در کوتاهمدت و بلندمدت چگونه خواهد بود؟
یک کارشناس حوزه شهرسازی و معماری میگوید: مسکن دیگر برای همه سرمایهگذاران مقصدی جذاب تلقی نمیشود. بخشی از سرمایهگذاران همچنان ممکن است در شرایط فعلی به بازار ملک ورود کنند، اما گروهی دیگر به دلیل عواملی مانند نقدشوندگی پایین -که هم در بازار مسکن و هم در زمین مشهود است- از این بازار فاصله میگیرند.
افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، اختلال در زنجیره تأمین مصالح و تغییر الگوهای سکونت، در کنار مهاجرتهای اقلیمی، باعث شده تا معادلات سنتی عرضه و تقاضا در بخش مسکن با چالشهای جدی مواجه شود.